Sztuka nakrywania stołu to ogólny zbiór zasad, które od wielu lat obowiązują w różnych kulturach różnych państw i narodowości. Warto się do nich dostosować, by znaleźć uznanie wśród zaproszonych do wspólnego stołu gości. Historia etykiety obowiązującej przy stole pamięta jeszcze czasy starożytne. Inna stojąca na stole waza z napojem przeznaczona była dla cesarza rzymskiego, inna dla kobiet, a jeszcze inna dla trybunów. Od innej strony dolewało się wino do pucharu cesarza, a jeszcze w inny sposób dolewano wino generałom wojskowym. Pierwszy spisany kodeks zasad i przepisów, które stosowane były przy stołach w Polsce, pojawił się w dobie XV wieku.

Umiejętność zachowania się przy stole

Savoir-vivre to z francuskiego „umiejętność życia”, co potem zaczęto tłumaczyć jako „znajomość dobrych obyczajów”. Nie tylko dotyczą one sztuki nakrywania do stołu, ale również mówią nam, jak się przy nim mamy zachować i jak jeść. Odpowiednie zachowanie się przy stole w towarzystwie, dobór należytego ubioru, który jest adekwatny do sytuacji, w dużej mierze zależy od regionu świata i kultury w nim dominującej. Ale ułożenie nakrycia stołowego, raczej jest takie samo na całym świecie.

Utarło się na przestrzeni wieków

Zasady nakrywania do stołu zwyczajowo utarły się na przestrzeni czasu w danej rodzinie, tudzież tej samej społeczności. Dla przykładu w XIX stuleciu przy stołach musiały znajdować się serwety do zakrywania kolan, aby nie poplamić sobie ubrania kapiącą z łyżki zupą. Z biegiem czasu serwety te zawieszano sobie pod brodą, aby nie zaplamić sobie pięknej bluzki czy też koszuli. W chwili obecnej nie możemy wyobrazić sobie żadnego przyjęcia, gdy na stole nie dominują serwetki jednorazowe, które nie tylko służą do wycierania sobie ust, ale też złożone w piękny sposób, stroją cały stół, nadając splendoru przyjęciu. Kiedyś obowiązywały przy stołach spluwaczki, dziś „taka dekoracja” jest nie do pomyślenia. Natomiast dawniej była ona nieodzowna.

Zasady nakrywania stołu

Gdy na uroczystym przyjęciu na kimś spoczęła rola gospodarza, musiał on dobrze zapoznać się z zasadami, dzięki którym pokazał on zaproszonym gościom należyty poziom etykiety, stosowanej u niego w domu. Kluczowym elementem tego wyzwania jest efekt wizualny nakrytego stołu, na co składa się piękny obrus, bogata zastawa, elegancko ułożone serwetki i ciężkie często posrebrzane sztućce.

Najlepiej jakby na stole brylowała porcelana

Porcelanowa zastawa, jak wiadomo, w szczególny sposób podnosi rangę i prestiż każdego towarzyskiego spotkania. Niezbędnymi przedmiotami na zastawionym stole, jest komplet talerzy do każdego posiłku, półmisek, sosjerka oraz waza.

Okres międzywojnia

W dobie dwudziestolecia międzywojennego obowiązywał zwyczaj układania na stole talerzy od największego do najmniejszego. Gdy chodzi o naczynia do napojów, powinny się one znajdować tuż przy prawej górnej linii talerza. Gdy podajemy osobno szklanki na wodę oraz kieliszki na wino, również układamy je od najmniejszego do największego, ale tym razem muszą się one znaleźć w linii skośnej w stosunku do talerza. Sztućce układamy tak, by ostrze noża skierowane było do talerza. Widelczyki deserowe i łyżeczki kładziemy nad talerzem, wzdłuż jego górnej linii. Sztućce do obiadu powinny być włożone do koperty specjalnie wykonanej z serwety dekoracyjnej.

Elegancka serweta

Piękna jednorazowa złożona serwetka powinna znajdować się po lewej stronie talerza. Winna być ona „wysoko” złożona, by należycie skrywać łyżeczkę do deserów. Serwetka ta zaraz po użyciu powinna zostać odłożona na stół, by znaleźć się od strony lewej ręki po prawej stronie nakrycia.

Nasza Redakcja miała okazję zobaczyć, jak na pewnym spotkaniu w czterdziestą rocznicę zdania matury, był należycie zastawiony stół, spełniając tym samym wszystkie zasady savoir-vivre.

 

Ewa Michałowska-Walkiewicz